Vrijwilliger bij de Groningse Vierdaagse

Sinds een paar maanden werkt Kim Paffen, moeder van drie zonen, als vrijwilliger op een psychogeriatrische woongroep in zorgcentrum De Dilgt in Haren. En ze voelt zich er helemaal op haar plek. Hier kan ze veel betekenen voor mensen die wel wat extra aandacht verdienen. En ze krijgt er energie van. Herseninfarct In 2018 kreeg Kim een zwaar herseninfarct. Ze werkte in die tijd als medisch secretaresse in het Martiniziekenhuis. Ze raakte verlamd en werd volledig blind. Na een intensieve revalidatie kreeg ze gelukkig weer een deel van haar gezichtsvermogen terug en herstelde verder lichamelijk grotendeels. Langzamerhand kreeg ze ook weer zin om aan de slag te gaan, want thuiszitten vond ze geen optie. Ze wilde weleens kijken wat ze aankon en ze koos voor vrijwilligerswerk in een ziekenhuis. Maar dat gaf haar geen voldoening en kostte haar teveel energie. Psychogeriatrie Via de website van LINK050 viel haar oog op een vacature voor vrijwilligerswerk bij ZINN op een woonvorm voor ouderen met dementie. En Kim voelde zich er direct op haar plaats. Haar plek op de afdeling werd de huiskamer, waar ze tijdens de morgenuren de ouderen bezighoudt. Kim maakt heel gemakkelijk contact en schuift dan weer bij die en dan weer bij die aan voor een praatje of een spelletje. Ze merkt dat ze voor deze mensen veel kan betekenen en ze ziet dat haar collega’s op de woongroep ook heel betrokken zijn. “Het personeel is erg liefdevol en respectvol, ondanks de werkdruk. Ik word ook als collega gezien en nadrukkelijk bij het wel en wee betrokken.” Alle bewoners hebben een zeer ernstige vorm van dementie. Wat dit voor hen betekent verschilt per individu; veelal zijn deze mensen verward en ervaren ze snel onrust, bewoners weten niet meer hoe ze moeten handelen, waardoor ze aangewezen zijn op de begeleiding van anderen. Cursussen Zinn biedt regelmatig relevante cursussen aan voor vrijwilligers. Onlangs heeft Kim een cursus gevolgd over dementie en daar heeft ze veel opgestoken. “Waar ik wel wat van schrok was dat de hersenen bij een dementerende net een gatenkaas geworden zijn: herinneringen zijn verdwenen en ze zijn bijna allemaal terug in hun kindertijd.” Binnenkort gaat ze naar een cursus over hoe je het beste kunt omgaan met het gedrag van mensen met dementie. Activiteiten Kim is meestal al aanwezig als de koffie geschonken wordt en dat is een mooi moment om contacten te leggen. Ze kent de bewoners inmiddels allemaal goed. “In het ziekenhuis was veel meer doorstroming; dan kun je bijna geen band opbouwen en dat vind ik lastig.” Als Kim met één van de ouderen een spelletje begint, is de kans groot dat anderen al snel gaan meedoen. Tegenwoordig is er veel spelmateriaal speciaal voor dementerenden ontwikkeld. Eén van de favoriete spelletjes is “Vragenderwijs”: allerlei wetenswaardigheden uit de kindertijd van deze mensen komen daar aan de orde. Soms is ook het zingen van kinderliedjes uit vroegere tijden een leuke activiteit. Anekdote Af en toe maakt Kim met één van de bewoners een kleine wandeling. Zo liep ze ook eens met één van de ouderen door het restaurant. “Mevrouw zag peren liggen en vroeg aan mij of ik ook een peer wilde. Die mocht je, zo liet ze overtuigend weten, zomaar pakken. Voordat ik er erg in had, had ze twee peren in haar hand. Toen we onze tanden erin zetten, bleken de vruchten keihard. Tja, dat krijg je als je ze pikt, was haar reactie!” Kim is een mensenmens en geniet van het werk op de woongroep. Ze overweegt haar vrijwilligersbaan uit te breiden. “Als mensen graag wat voor anderen willen betekenen, kan ik ze aanraden dit werk te gaan doen. Het geeft veel energie en nog veel meer dankbare gezichten.” Interesse om ook iets te doen? Kijk hier voor alle openstaande actieve vacatures. Tekst en beeld: Jan de Koning

In mei dit jaar gaf Anita Schelling de workshop ‘Bekijk ‘t eens van de andere kant!’ . En nu is het alweer herfst en zitten we met deels dezelfde, deels nieuwe deelnemers weer in Buurtcentrum Stadspark voor een ander onderwerp uit haar repertoire: hoe krijg je meer grip op je stress?  Het was een interessante en leerzame workshop met  het prachtige motto: ‘Luister naar het fluisteren van je lijf, zodat het niet hoeft te schreeuwen’ Anita vertelt dat dieren dat beter kunnen dan mensen: als dieren iets spannends of verdrietigs meemaken, zullen ze dat letterlijk van hun lijf afschudden op het moment dat het weer wat rustiger is. Heel wijs is dat, want daardoor hoeven ze niet zoveel op te potten zoals wij mensen doen. Wij komen vaker in de fight- or flight-, òfwel in de freeze-modus terecht. We worden boos, we gaan er vandoor, of we vallen helemaal stil. Belangrijk voor ons is dus om te weten wat ons helpt om ons wat beter te voelen: onze comfort-zone, onze bandbreedte. Ons brein Anita legt de werking van ons brein uit en vertelt dat het jongste deel ervan, de neo-cortex, onze ‘rationele cockpit’, nog maar zo’n 200.000 jaar bestaat. Dit is enorm kort in vergelijking met onze miljoenen jaren oude andere hersendelen. Door die jeugdige leeftijd gaat de cockpit wel ’s offline wanneer je stress ervaart en het niet lukt om rustig en vriendelijk te blijven. Wees je bewust van wat er gebeurt In het ‘ideale’ geval – dit is te trainen – ben je je ervan bewust wanneer je je niet happy voelt. Dan hoor en voel je het verdrietige gefluister of het boze gestamp. Dit bewust-zijn wordt geregeld door de neo-cortex. Dan kun je ingrijpen, dan kun je tegen jezelf zeggen: ‘Even rustig blijven nu’. Tegelijkertijd is het belangrijk jezelf niet te veroordelen als dat nu even niet lukt. Immers, de twee oude delen van je brein reageren automatisch; dat zit er al miljoenen jaren ingebakken. ‘Mens ken uzelve!’ Het goede nieuws is dat je cockpit zich kan blijven ontwikkelen: in contact met anderen leer je bij, als kind èn als volwassene. Een belangrijke vraag daarbij is wat je nodig hebt om weer in je comfort-zone te komen. Anita laat ons daarover iets op papier zetten – gewoon voor jezelf; je hoeft het niet voor te lezen. Alleen al als je die fijne dingen visualiseert, ga je je weer wat rustiger voelen. Onmiddellijk denk ik aan onze superleuke poes; daarna aan een lange wandeling in de natuur. Dan zit je, vertelt Anita, ‘in je bandbreedte’. Deze dingen waar je blij van wordt zijn je glimmers; het tegenovergestelde van triggers. Ontwikkel je bewustzijn hierover: voel waar je blij van wordt, doe dankbaarheidsoefeningen, geef jezelf een schouderklopje… of een heerlijk stuk chocola. Ga lekker zingen of dansen, of in complete stilte wat mijmeren. Of misschien schilder je graag, of … of… vul maar in! Je bent dan open, nieuwsgierig, in balans, in je comfort-zone. Daarnaast zijn de fight/flight- en de freeze-zones niet altijd vervelend: lekker rustig lui zijn is heerlijk en een spannend spel doen… is lekker spannend. En last but not least: doe ademhalingsoefeningen, bijvoorbeeld vier tellen in, vier tellen pauze, vier tellen uit, vier tellen pauze, vier tellen in, etc. En zoek je eigen ‘ankers’, bv. een hand op je hart, of geef jezelf een nekmassage, maak een lief tekeningetje voor jezelf, ga een eind hardlopen…. vul zelf maar in wat bij jou past. Kun je hier wel wat steun en advies bij gebruiken? Hou de workshop-agenda van link050 in de gaten: https://www.link050.nl/ontwikkellink/ of kijk op https://anitaschelling.nl . Warm aanbevolen! Tekst en foto’s: Magda Bootsma

Als je ouders gaan scheiden verandert er veel in leven. Alles wat veilig en vertrouwd voelde wordt ineens anders. Er met iemand over praten kan je door deze tijd helpen. Iemand die weet waar je het over hebt en die goed kan luisteren, advies kan geven en vragen kan beantwoorden. Stichting Villa Pinedo is opgericht met precies dat doel. En dat luisterende oor is een jongere (tot 27 jaar) die hetzelfde heeft meegemaakt. De Website Villa Pinedo heeft een prachtige website met een boodschap voor kinderen, potentiële Buddies, hulpverleners en ouders. Er staan brieven op aan kinderen en aan ouders die gaan scheiden. Voor kinderen is er de mogelijkheid om via het forum een vraag te stellen en ze kunnen om een online Buddy vragen. Met een Buddy kan je appen over de dingen die je bezig houden en als je appen lastig vindt kan je natuurlijk ook een spraakbericht of foto’s sturen.  Een basistraining en verdiepingstraining Puck (22) student hier in Groningen is al drie jaar Buddy. “ik wilde graag vrijwilligerswerk doen en dit in een andere hoek zoeken dan mijn studie rechten.” Ze vertelt dat ze na haar aanmelding eerst een basistraining deed bij Villa Pinedo, samen met andere nieuwe Buddies en na drie maanden nog een verdiepingstraining. “Daar hoor je hoe het Buddy programma werkt, dat je hulp kan vragen aan het team van Villa Pinedo als je met vragen zit. Ook kijk je tijdens de trainingen nog een keer naar hoe de scheiding van je ouders voor jou indertijd was en daar leer je zelf ook weer van. Ik heb het contact met andere Buddies als heel fijn ervaren. En als Buddy krijg je ook de mogelijkheid om (kosteloos) gebruik te maken van een professionele coach.” Alsof je tegen je jongere zelf praat Puck: “Het contact met een kind gaat niet alleen maar over zware onderwerpen, we hebben het ook over leuke, luchtige dingen. Dit appen is natuurlijk ook een beetje een afleiding voor ze in een lastige tijd.” Hoe is het voor Puck zelf, om verhalen te horen die voor haar ook herkenbaar zijn? Puck: “Bijzonder, soms is het alsof ik tegen mijn jongere zelf praat. Er komen ook wel dingen naar boven, dan ga ik het gesprek weer aan met mijn ouders. Het geeft me veel voldoening om Buddy te zijn.“ Zorgvuldige match, beveiligde App Amber, werkzaam bij Villa Pinedo legt uit dat kinderen en Buddies zorgvuldig met elkaar gematcht worden. “Sommige contacten duren een paar jaar, voor andere kinderen is een paar maanden genoeg, ze geven dat zelf aan. De Villa Pinedo Buddy App is een beveiligde app en wij lezen alle gesprekken mee. De jongste kinderen zijn tien jaar, we hebben die leeftijd gekozen omdat ze wel met een mobiel om moeten kunnen gaan, maar negenjarige kinderen zitten er tegenwoordig ook bij.” Het gewone leven Amber vertelt dat Villa Pinedo vooral laagdrempelig wil zijn. “We zijn geen hulpverleningsorganisatie, kinderen hoeven bij ons niet aan doelen te werken. Wij focussen op het gewone leven en willen laten weten dat een scheiding niet alleen maar rot hoeft te zijn, en dat je er krachtiger uit kan komen.” Tekst: Jeanet Verveer Beeld: Puck