Statushouders koppelen aan maatjes

De galerie Forma Aktua bestaat al 42 jaar en al die jaren zijn het vrijwilligers die de boel draaiende houden. Dat zijn er alles bij elkaar zo’n 20 hoor ik van Barbara en Cobi die beiden in het bestuur zitten. Elke vijf weken richten vrijwilligers een nieuwe expositie in. Daarnaast worden er af en toe ook andere activiteiten georganiseerd zoals lezingen en workshops. Kunst uit drie provincies De galerie heeft aan de Nieuwstad 10 een mooie lichte ruimte die plaats biedt aan flink wat kunstwerken en je ziet dat ze met beleid zijn opgehangen. Hoe komen ze aan deze werken? Barbara: “De expositiecommissie kiest de exposanten. Zij krijgt aanvragen binnen maar zoekt ook zelf actief bij o.a. kunstroutes en andere exposities.  Wat we hier laten zien is een brede afspiegeling van de kunst uit de drie Noordelijke provincies.” Ontmoetingsplek Barbara is secretaris van het bestuur van Forma Aktua. “Het trekt mij heel erg om iets te doen voor kunstenaars en wat ik leuk vind is dat we een ontmoetingsplek zijn. Mensen komen binnen, blijven wat hangen, ontmoeten andere bezoekers. Je bent meer dan alleen een galerie die kunst laat zien. De oprichters wilden de kunsten het publiek en de samenleving met elkaar verbinden. Als stichting hoeven we geen winst te maken, dus we hebben hier de kans om iets te laten zien waarvan we denken dat het goed is. Wij zijn anders dan commerciële galeries, daar lopen de prijzen op tot 10.000 euro en wordt de bezoeker met champagne verwelkomt. Hier bieden we je een kopje koffie aan en krijg je verrassende dingen te zien. De prijzen zijn inderdaad een stuk bescheidener”. Kunst verbindt Cobi is algemeen bestuurslid, zij wilde na haar pensioen graag vrijwilligerswerk doen. “Maar niet in de zorg of het onderwijs want dat heb ik mijn hele leven al gedaan. Ik heb hier de kunstwereld leren kennen en kunst verbindt en is mooi, en de galerie is een plek waar je altijd kan zijn.” Om de 14 dagen zit ze hier als gastvrouw. Barbera vindt je ook vaak in de galerie. “Ik werk hier achter mijn laptop en snuif tegelijk de sfeer op. Ik wil ook de bezoekers spreken want daar krijg je ook input van. Dan zeggen ze bijvoorbeeld dat de schilderijen te dicht op elkaar hangen, of juist te ver van elkaar af. Of ze tippen ons over een kunstenaar.” Bevlogen vrijwilligers De  ‘Vrienden van Forma Aktua’, komen regelmatig langs, soms lopen toeristen binnen of mensen uit de buurt. Coby: “Je maakt een praatje met ze, schenkt koffie voor ze in. Je merkt dat ze een goed humeur krijgen van de kunst die bij ons hangt. Als zaalmedewerker moet je zelfstandig kunnen werken en het is verantwoordelijk werk want je verkoopt de werken ook. Je moet met een pinapparaat kunnen omgaan en een filmpje (over de kunstenaar die exposeert) kunnen aanzetten. Je bent als het ware het gezicht van de galerie. Je moet van kunst en van mensen houden en iets van bevlogenheid hebben.” Tekst: Jeanet Verveer Beeld: Julia Castro

Stofzuiger stuk? Uit je favoriete broek gescheurd? Geen probleem voor de vrijwilligers bij het Lutje Repair Café in de Rivierenbuurt in Groningen. Vaak kan het na een reparatie weer tijden mee. Daarom luidt het motto ook: weggooien kan altijd nog. Broeken, tosti-ijzers, stofzuigers Samira zit aan een ruime tafel in het WIJ-gebouw van de Rivierenbuurt. Technicus Maarten zit er ook, hij is bezig met het demonteren van een stofzuiger. De ruimte ligt vol met spullen die wel even onder handen genomen kunnen worden. Van Senseo-apparaten tot tosti ijzers en dus een oude stofzuiger. Samira is hier vrijwilligster en houd zich bezig met alles dat van stof is gemaakt. Denk aan knoopjes opnieuw naaien, gaatjes of een kapotte rits. “Sinds de zomer ben ik hier aan het werk. Ik had al heel veel ervaring met naaien want ik maakte altijd mijn eigen kostuums voor mijn werk als buikdanseres en waarzegster.” Dat kwam handig van pas voor het Lutje Repair Café. Samen repareren Het idee van het Lutje Repair Café is simpel. Mensen kunnen op elke donderdag ochtend langskomen met een kapot voorwerp om samen te kijken en overleggen over de reparatie. En natuurlijk ook samen te repareren! Want de klant zit niet niks te doen terwijl hij wacht maar is samen met een vrijwilliger bezig. Dat alles onder het genot van een kopje koffie of thee. Samira zegt ook: “het leuke hieraan is dat je iets voor je medemens kan doen. Al is het maar een kleine reparatie, je kan al heel wat voor iemand betekenen. En het is natuurlijk ook hartstikke gezellig!” Mooi vind Samira het ook als mensen meedenken. “Zoals toen een man zijn kapotte Senseo apparaat kwam brengen. Helaas hadden wij niet het goede opzetstukje hiervoor. Toevallig zat er een man koffie te drinken in het café die dat opzetstukje wel had.” Dit sociale karakter maakt het ook geweldig werk Het Lutje Repair Café is op zoek naar een medeorganisator . Tekst en beeld: Julia Castro

In 1911 vloog het eerste vliegtuig in Groningen. Dat was de Helpman 1. Gemaakt in de Biljartfabriek van familie de Schepper in Helpman, toen nog een dorp. Het is dat de financier, groot-industrieel Evert Scholte vond dat Nederland te klein was voor een vliegtuigindustrie. Anders had heel Nederland voortaan aan vliegtuigen gedacht als ze het over Groningen hadden in plaats van aan aardbevingsproblematiek. Verborgen talenten Het is juist deze aardbevingsproblematiek geweest  die de aanzet gaf tot het project waar zo’n 10 behoorlijk fanatieke vrijwilligers al weer een tijdje mee bezig zijn: het bouwen van een exacte replica van de Helpman 1. Initiatiefnemer Herman Kuis komt van het Hoge land, de gasregio waar zoveel ellende is. Hij wil met de replica een rondje om de Martinitoren vliegen, om in plaats van de ellende de verborgen talenten van Groningers te laten zien en aan te zetten tot creatief denken en handelen. Aan het werk Ben en Evert, beiden gepensioneerd, zijn twee van die fanatiekelingen. Ben heeft jaren bij defensie gewerkt als technicus en heeft daarnaast ook bestuurlijke ervaring. Hij is een duizendpoot en hierdoor nauw betrokken bij de opstart van de stichting als sparring partner van Herman Kuis. Hij hield zich zowel bezig met het opstellen van de statuten van de stichting en de aanvraag van een Anbi-status, als met de technische planning van het project. (Het project heeft inmiddels de ANBI-status). Evert is ook ooit begonnen als een technicus, voor zijn pensioen maakte hij data analyses, verder heeft hij een passie voor vissen en vogeltellen en ervaring als bestuurder. Dus veelzijdig zijn deze pensionado’s zeker. Evert heeft ook een passie voor logistiek: welk materiaal moet wanneer aanwezig zijn, waar komt het vandaan  en wat kost het. (Het gehele project gaat waarschijnlijk  3,5 tot 4 ton kosten.) En Ben en Evert willen natuurlijk ook dolgraag met hun vingers aan dat vliegtuig zitten, dus daadwerkelijk meehelpen met bouwen. De uitdaging Ze moeten het doen met een technische schets gekregen van de Groninger archieven, de vele beschikbare foto’s en de originele propeller. Die propeller (in bezit van een achterkleinkind van de Schepper) is het enige dat over is van de Helpman 1 die uiteindelijk gecrasht is (de piloot overleefde het). Dus dat is spannend. In feite is het project één grote uitdaging, ‘Maar’ zoals Evert zegt ‘We gaan dit oplossen en als iemand vraagt ‘hoe dan?’ dan zeggen we ‘Dat weten we niet, maar we gaan het wel oplossen’. De piloot Bij de bouw van het vliegtuig gaat het om het juiste hout en metaal, de soort motor, de verbindingen tussen de onderdelen, bevestigingen, hoe de vleugels bewegen enz. enz. Daarnaast gaat het ook om toestemming om werkelijk te mogen vliegen en dat vraagt om een professionele aanpak. Alles moet getest en gedocumenteerd zijn. Een testpiloot zal gevonden moeten worden die de Helpman 1 kan en wil testvliegen. Dat is nog een uitdaging, want er zijn maar weinig piloten bekend met de benodigde kwalificaties en kennis van dit soort vliegtuigen. Het schaalmodel Inmiddels is er een papieren bouwplaat op A4 formaat van het vliegtuig, gemaakt voor PR-doeleinden. Als lesmateriaal op school kan het de jeugd interesseren voor dit soort Gronings vernuft.  Op dit moment wordt gewerkt aan een schaalmodel van 1:10 met een spanwijdte van ongeveer 1 meter die eveneens een PR-functie krijgt en radiografisch bestuurd kan worden en dus daadwerkelijk gaat vliegen. Het volgende model heeft een gewicht van minder dan 25 kg en een spanwijdte van ongeveer 3,5 meter, (schaal 1 : 3). Dit model wordt aangedreven met een brandstof motor en zal ook radiografisch bestuurd worden. Ben: "Het model is met name bedoeld om het vlieggedrag te bestuderen en te leren welke vliegtechnische aspecten we moeten aanpassen. Met al deze opgedane ervaring gaan we de  laatste versie (replica 1 : 1), de Helpman 1 bouwen." Voor openstaande vacatures klik hier ! Aan ambitie geen gebrek dus! Tekst: Jeanet Verveer Foto’s : Stichting Vliegende Helpman