Als maatje kun je het verschil maken

Het is gezellig in de voormalige Bouwmanschool aan de rand van de wijk De Hoogte. Achter de bar staat de Italiaanse Claudia, samen met Yara uit Syrië. Ze serveren koffie, thee en lekkers aan mensen uit de wijk. Zo ontmoeten ze elke dag tientallen buurtbewoners met meer dan vijftien verschillende nationaliteiten. Wat vroeger de hal van de school was, is nu een grote woonkamer. De lokalen zijn omgebouwd tot kantoren, dansstudio’s, workshopruimtes en een grote keuken. Buiten is een pluktuin voor groenten- en fruit en een sociale fietsenwerkplaats. Het schoolplein is omgetoverd tot een groot terras, waar buurtbewoners samenkomen om te eten, drinken, lachen, spelen, praten en om elkaar te helpen. Want daar gaat het uiteindelijk om bij wijkcentrum De Verbinders. Mensen samenbrengen Yamen Erksousi (29) is bestuurslid van De Verbinders. In 2016 vluchtte hij vanuit Syrië naar Nederland: ‘Ik studeerde economie en zat in het laatste jaar van mijn studie, maar door de oorlog was het te gevaarlijk om daar te blijven.’ Via Turkije kwam hij naar Nederland, waar hij eerst zijn eigen cateringbedrijf opzette en daarna aan de slag ging bij een reïntegratiebedrijf. De komende jaren komt alles wat hij de afgelopen vijf jaar geleerd heeft samen: ‘Mijn eigen bedrijf gaat op in De Verbinders. Het wordt een sociale onderneming die mensen weer aan het werk kan helpen.’ Zelf woont hij in Vinkhuizen, maar De Hoogte is voor Yamen net zo goed een “thuis”. Hier brengt hij mensen samen. ‘De Hoogte heeft te maken met veel armoede, sociale problemen en werkloosheid. Maar mijn motto is: kom niet met een probleem, kom met een oplossing.’ Dus is er eten voor iedereen, tegen een vrijwillige bijdrage. Er zijn activiteiten, je kunt Nederlands leren, dansen, hulp krijgen als je verslaafd bent en meer. ‘Mensen uit de wijk helpen hier mensen uit de wijk’, zegt Yamen trots. Iedereen kan het! Voor De Verbinders is Yamen op zoek naar vrijwilligers en participanten: mensen in een reïntegratietraject. In het bijzonder zoekt hij mensen voor de bardiensten. Daarvan zijn er drie per dag, zeven dagen per week. Elke dienst duurt vier uur en ook als je geen Nederlands spreekt, kun je bij De Verbinders terecht: ‘We zorgen dat er twee mensen tegelijk achter de bar staan, waarvan eentje sowieso Nederlands spreekt.’ Ook horecaervaring is niet zo belangrijk: ‘Het gaat om enthousiasme, betrokkenheid en sociale vaardigheden.’ Yamen: ‘Waar je vandaan komt en wat je op dit moment kunt is niet belangrijk. Kijk naar mij. Ik ben niet bij een taalschool geweest, ik heb geen bijzondere opleidingen gedaan in Nederland. Via werkervaring heb ik Nederlands geleerd en Nederland beter leren kennen. Als ik dat kan, dan kan iedereen het, toch?’ Haalbare doelen Vraag Yamen naar de sleutel van succes en hij zegt: haalbare doelen stellen. ‘Als je naar Nederland komt, moet je niet binnen een jaar miljonair willen worden. Mijn eerste doel was en eigen bedrijfje opzetten. Mijn tweede doel was de Nederlandse taal leren. En nu heb ik als doel: andere mensen helpen. Ik wil anderen geven wat ik zelf ook heb gekregen: kansen op een mooie baan in Nederland. Ik hoef geen uien te schillen en mijn werk is ontzettend afwisselend. Juist door mensen van verschillende culturen, religies en mentaliteiten bij elkaar te brengen, kunnen we elkaar helpen. Dat is wat ik iedereen gun bij De Verbinders en daarbuiten: de kans om jezelf te ontwikkelen.’ Tekst en beeld: Sander Koenen

Een dierbare vriend van mij heeft als motto: ‘We gaan dapper verder!’ Aan hem moet ik denken als ik op de site van Mindfulnesstrainer Margriet Hekkert lees over hoe ‘dapper’ ze ruim tien jaar geleden ‘verder ging’ nadat er bij haar reuma was geconstateerd, en ze vijf jaar later ook nog een chronische longaandoening kreeg. Gelukkig zijn, ondanks, of juist dankzij, je ziek-zijn ‘Ik heb nu een rijker leven dan voordat ik ziek werd’, zegt Margriet op haar site. Dat klinkt in eerste instantie haast ongelooflijk, en toch meent ze het oprecht. Ze leeft met meer aandacht voor zichzelf, en voor de mensen en bezigheden die ècht belangrijk zijn. Dankzij die aandacht werkt ze nu als mindfulness-trainer. Tijd voor jezelf nemen Eén van de moeilijkste dingen is om letterlijk en figuurlijk stil te staan bij wat er ‘op dit moment, hier en nu, is.’ We gaan vaak maar door met alles wat er nog moet gebeuren; met alles wat onze aandacht vraagt. En wie schiet er dan bij in? Juist, jijzelf dus. Ook voor Margriet is het een heel proces geweest om te leren aanvaarden wat er is; hoe de situatie nu is; en om daar dan naar te handelen. Dus als ze moe is, dan moet ze echt even gaan liggen, en zichzelf niet dwingen om maar door te gaan totdat het echt niet meer gaat. Hoe doe je dat, mindful zijn? Op een donkere en koude dinsdagochtend neemt Margriet ons mee naar het Stadspark. Het regent pijpenstelen, maar dat lijkt haar niet te deren. Als we de Paterswoldseweg overgestoken zijn, geeft ze ons de opdracht om langzaam te lopen, om onze voeten met aandacht op te tillen en weer neer te zetten. En ik, ik kan alleen maar denken: ‘Ik wil dit niet, ik wil naar huis, ik heb het koud, zouden de andere deelnemers dat nou niet hebben? Doe ik het niet goed?’ Dus ja hoor, daar zijn ze weer, al die gedachten en oordelen. Laat de situatie maar zijn zoals hij nu is. Oké, ik heb het koud, EN ik loop gewoon door. Het is er allebei. Bewust ademhalen We lopen door het groen en staan een paar maal stil onder de grote bomen langs de wandelpaden. We doen ademhalingsoefeningen, bijvoorbeeld door onze voetstappen en onze ademhaling met elkaar in balans te brengen. Na elke oefening geeft Margriet ons de gelegenheid om, alleen als we dat willen natuurlijk, onze ervaring te delen. Geregeld valt bij dit napraten het woord ‘verbinding’: Kun je je, terwijl je in stilte loopt, verbinden met wat er in jezelf is, met wat je denkt en voelt? En kun je in verbinding zijn met alles wat buiten jezelf is, met je groepsgenoten, en met alles wat er te zien, te ruiken, te horen is? Zou dit wat voor mij zijn? Dat vraag je je wellicht af terwijl je dit leest. Het is zo lastig om te beschrijven wat er precies gebeurt; je moet het ervaren om het te snappen, om het maar in een variant van Cruijff’s beroemde ‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt’ te verwoorden. Tekst: Magda Bootsma Foto: Judith Meijer

Aan alles merk je dat vrijwilliger Jacomien Luiken een sterke band heeft met haar maatje, mevrouw Bergink. Ze bezoekt haar al 7 jaar trouw in zorgcentrum de Westerholm in Haren en de band is niet alleen zakelijk; ze zijn inmiddels echt vriendinnen geworden! Samen vertellen ze bevlogen over contact. Twee maatjes Jacomien: ‘’Toen mijn moeder hier in de Westerholm kwam wonen, vroeg de toenmalige directeur verschillende keren of ik geen vrijwilliger wilde worden. Eerst was ik hier niet zo aan toe maar op een gegeven moment heb ik ja gezegd. Mijn moeder was inmiddels helaas overleden. Ik had eerst twee maatjes hier, maar één daarvan is overleden, dus mevrouw Bergink bleef over. Zo is het prima.’’ Even aanwippen Jacomien probeert elke week naar mevrouw Bergink toe te gaan. ‘’Ik bezoek haar niet op een vast moment; ik wip gewoon bij haar aan als ik tijd heb. Ze heeft altijd hele verhalen over haar leven en het werk vroeger, erg leuk. Soms neem ik ook mijn eigen kleinkinderen mee, want mevrouw Bergink kan goed overweg met kinderen. Ik zeg altijd: als iedereen wat doet voor elkaar, ziet de wereld er heel wat beter uit. Het kost maar anderhalf uur per week en je maakt er iemand zo blij mee.’’ Een vast iemand Het is voor mevrouw plezierig om een vast iemand te hebben waar ze haar zorgen bij kwijt kan. Mevrouw Bergink: ‘’Zij kent mij, ze kent het tehuis. En we hebben beide zo’n 40 jaar als verpleegkundige gewerkt, dit schiep gelijk een band.’’ Jacomien vult aan: ‘’Mevrouw Bergink is op latere leeftijd getrouwd en heeft geen kinderen waar ze op terug kan vallen. Dus als ze ergens heen moet, bijvoorbeeld de tandarts ga ik met haar mee.’’ Meer eenzaamheid Mevrouw Bergink merkt dat de eenzaamheid in haar omgeving tegenwoordig groter wordt. Ze zegt hierover: ‘’Verpleegsters lopen even in en uit en hebben weinig tijd voor een gezellig praatje. Het is moeilijk om een band op te bouwen met ze. Daarom wacht ik vaak totdat Jacomien komt, als ik ergens mee zit.’’ Jacomien reageert: ‘’Er is in de Westerholm veel veranderd. In de jaren dat mijn moeder hier nog woonde, waren mensen geestelijk vaak nog goed. Tegenwoordig is het merendeel toch wat in de war. En de verpleegsters hebben het ook gewoon veel drukker. Dan schiet een praatje er toch wat bij in.’’ Heerlijk stamppotje Jacomien: ‘’Als er iets is, kan mevrouw Bergink mij altijd bellen. Soms breng ik haar een lekkere soep of stamppotje. Dan belt ze me wel eens op om me te bedanken. Mevrouw Bergink: ‘’Vooral de stamppotjes die ze maakt zijn verrukkelijk. Je kan echt proeven dat het gemaakt is voor één persoon. Dat het niet massaal is gemaakt. Haar boerenkool smaakt naar boerenkool. Hoe groter de porties die gemaakt worden, hoe slechter het eten. Ik ben van de oude stempel, je moet wel proeven wat je eet.’’ Beide verpleegkundige Ze hebben beide als verpleegkundige op de neurochirurgie gewerkt, natuurlijk wel in een heel andere tijd. Mevrouw Bergink vertelt enthousiast over haar jarenlange ervaring als verpleegkundige en de grote verschillen met hoe het er tegenwoordig eraan toegaat. “Tegenwoordig is er namelijk meer meetapparatuur, terwijl je vroeger vooral af moest gaan op je onderbuikgevoel. Maar eens een verpleegster, altijd een verpleegster zeggen we allebei!’’ Even aankloppen Als Jacomien ergens tegenaan loopt in haar werk als maatje, kan ze altijd letterlijk aankloppen bij haar contactpersoon die ook in de Westerholm werkt. Maar dat komt niet vaak voor. In het verleden zorgden ze wel eens voor vervanging als Jacomien bijvoorbeeld op vakantie ging. Nu komt er geen vervanger meer. Maar dat is prima, want Jacomien gaat hooguit twee weken weg. Dus lang hoeven de vriendinnen elkaar  niet te missen! In de Westerholm zijn vrijwilligers altijd welkom, dus heb je interesse? Kijk dan hier voor de actuele openstaande vacatures. tekst en beeld: Marieke Bergsma