Kenniscentrum: Digitale handigheid
Kenniscentrum: Digitale handigheid
Veilig internetten: wat je moet weten
Het internet is onmisbaar — voor communicatie, informatie en het organiseren van vrijwilligerswerk. Maar het brengt ook risico's mee. Oplichting, gehackte accounts en gestolen gegevens komen vaker voor dan je denkt. Gelukkig zijn de meeste risico's met een paar basismaatregelen flink te verkleinen.
Het internet is onmisbaar — voor communicatie, informatie en het organiseren van vrijwilligerswerk. Maar het brengt ook risico's mee. Oplichting, gehackte accounts en gestolen gegevens komen vaker voor dan je denkt. Gelukkig zijn de meeste risico's met een paar basismaatregelen flink te verkleinen.
Gebruik sterke wachtwoorden
Het meest gebruikte wachtwoord ter wereld is nog steeds "123456". Dat is een uitnodiging voor iedereen met slechte bedoelingen.
Een sterk wachtwoord is lang (minimaal 12 tekens), uniek per account en bevat een mix van letters, cijfers en tekens. Gebruik voor elk account een ander wachtwoord — zo voorkom je dat als één account wordt gehackt, de rest ook meteen kwetsbaar is.
Een wachtwoordmanager (zoals Bitwarden of 1Password) onthoudt al je wachtwoorden voor je. Je hoeft dan maar één sterk hoofdwachtwoord te onthouden.
Zet tweestapsverificatie aan
Tweestapsverificatie (ook wel 2FA of MFA) voegt een extra laag beveiliging toe. Naast je wachtwoord heb je ook een code nodig — via een sms, een app of een apparaatje. Zelfs als iemand je wachtwoord heeft, kan diegene dan nog niet inloggen.
Zet dit aan voor je e-mail, social media en alle accounts waar persoonsgegevens in staan. Het kost een minuut om in te stellen en scheelt veel problemen.
Herken phishing
Phishing is nep-communicatie die eruit ziet als een betrouwbaar bericht van een bank, overheid of bekende organisatie. Het doel: je laten klikken op een link en je gegevens of geld afhandig maken.
Kenmerken van phishing:
- Urgentie ("uw account wordt geblokkeerd!")
- Vreemde afzender of een e-mailadres dat net niet klopt
- Links die naar een andere URL gaan dan je verwacht
- Spelfouten of een onpersoonlijke aanhef
Klik nooit op een link in een verdacht bericht. Ga zelf naar de website van de organisatie als je wilt controleren of het klopt.
Houd software up-to-date
Updates zijn niet alleen voor nieuwe functies — ze dichten vaak beveiligingslekken. Stel je telefoon, computer en apps in op automatische updates. Zo ben je altijd beschermd tegen bekende kwetsbaarheden.
Wees voorzichtig met openbare wifi
Gratis wifi in een café of bibliotheek is handig, maar niet altijd veilig. Vermijd het inloggen op gevoelige accounts (e-mail, bankieren) via openbare netwerken. Gebruik je mobiele data als alternatief, of een VPN als je vaker onderweg werkt.
Volgende stap
Veilig internetten begint met bewustzijn. Deel deze basisregels ook met de vrijwilligers in je organisatie — zeker als ze toegang hebben tot gedeelde accounts of persoonsgegevens.